Gündelik yaşamımızın neredeyse kaçınılmaz bir parçası apartmanlar üzerine düşünmek konut mimarlığına dair bir kez daha sorgulamamıza neden olmalıdır. Kentin içinde ve çeperlerinde her geçen gün yeni bir konut projesi karşımıza çıkmaktadır. Kentin bu hızlı konut üretimine ihtiyacı olduğuna dair şüphelerimizi, kentsel rant ve siyasi güçlerin bunun üzerindeki etkilerini göz ardı etmeye çalışsak da mimar olarak üretilen konutların hiç olmazsa dünya üzerindeki muadillerine yakın bir mimari sunması temennimizdir. Ancak burada kastedilen sırf biçimsel bir yakınlık değildir. Sosyal konutlar ve kentsel yaşam alanları üzerine ortaya konan görüşlerin yüzeysellikten uzak bir şekilde dikkate alınması gerekmektedir. Bu bağlamda ülkemizde üretilen toplu konutların ve beraberinde Toplu Konut İdaresi (TOKİ)’nin konut üretim yaklaşımlarının kritik edilmesi çok anlamlı gözükmektedir. 2009 yılının başında düzenlenen “İstanbul Kayabaşı Bölgesi için Konut Tasarımı Mimari Fikir Proje Yarışması” ise kurumun konut üretim anlayışına dair bize ipucu verirken, sonuçları ile mimarlar olarak bizlerin de toplu konut ya da sosyal konut üzerine ne kadar az kafa yorduğumuzun bir kanıtı olmuştur adeta. Fakat şu konuda haksızlık etmemek gerekir ki, böyle bir yarışmanın açılmış olması bile böyle bir ortamda oldukça değerlidir. KUKİ yani Kutu Konut İdaresi ise Türkiye’deki konut üretimine dair kurumların ya da mimarların yaklaşımlarını kritik etmeye çalışan, konut üzerine projeler üretmek yerine var olan düşüncelerin bir araya getirilmesi, tartışılması için oluşturulan sivil bir yaratıdır. İmkanmekan atölyesi kapsamında ele alınan ilk şey TOKİ’nin yarışma şartnamesidir. 23 maddeden oluşan 9 sayfalık şartname, yarışmanın amacı, konusu ve ihtiyaç programı ele alındığında oldukça yüzeysel hazırlanmış gibi gözükmektedir. Olağanüstü yetkilere sahip, bildiğini okuyan bir kurum olarak mevcut imar mevzuatlarını mimarların önüne tartışılamaz ve değiştirilemez bir şey gibi koyan şartname, mimarlardan neredeyse sadece metrekareye, malzemelere ve teknik donatılara bağımlı toplu konut tasarımları istemiştir. Mimarlar da parlatılmış görseller ile tam da isteneni vermiştir doğrusu. KUKİ ise burada, tüm tarafları ve tüm tavırları tekrardan tartışmaya açmayı hedeflemektedir.
Apartman